Thema's

Evenwicht als levensbasis
Voor een gezonde ontwikkeling is het noodzakelijk dat kinderen lichamelijk, geestelijk en systemisch in balans zijn. Is er disbalans op een van deze drie gebieden dan kunnen kinderen moeite hebben zich te handhaven of ziek worden. In dit blok worden deze drie gebieden geïntroduceerd, worden mogelijke storingen benoemd en wat kinderen op zo´n moment nodig hebben.
Mogelijke disbalans bij kinderen is goed waar te nemen via hun zintuigen. Zowel de sensomotorische waarneming als het oefenen in de taal van het kind komen aan de orde.
Aan de orde komen:
o Vanaf wanneer en waaraan kun je een waarnemingsstoring herkennen
o Wanneer is therapie noodzakelijk
o Welke hulp kunnen ouders, pedagogen en therapeuten geven
o Videovoorbeelden
o Werkvormen en spel rondom de zintuigen, zelf doen en ervaren

Wat hebben kinderen aan houvast nodig?
Ook voor opvoeders en therapeuten is het van belang dat ze kinderen een oriëntatie in hun handelen bieden. Grenzen en duidelijkheid en het weten hoe een kind loyaal is aan het gezin waar hij deel van is, helpen om het kind een werkelijk aanvullende houvast te bieden.
Aan de orde komen:
o Verschillende gebieden van grenzen stellen
o Opvallend gedrag en hyperactiviteit
o Structuur en regels voor het dagelijks leven
o Dynamieken in probleemgezinnen
o Videovoorbeelden
o In de werkvormen staat spelen centraal, de taal met een kind

Ordeningen kennen en herkennen
Ieder systeem functioneert volgens een basisordening. Wordt deze onderbroeken dan ontstaan storingen in het systeem. Kinderen geven soms op drastische wijze uitdrukking aan deze storingen. In dit blok staat centraal hoe dit spiegelprincipe werkt, het te herkennen en te ervaren.
Aan de orde komen:
o Familieordeningen
o Ordeningen bij kinderopvang en school
o Samengestelde gezinnen
o Het verschil tussen familieordening en dynamiek
o De meest voorkomende basisdynamieken in families
o In werkvormen het ervaren van ordeningen

Rituelen in rouw
Soms ook zijn het concrete gebeurtenissen die de 'normale' ontwikkeling uit balans trekken. Ingrijpende veranderingen als de dood van een ouder , broer of zus, een verhuizing, verandering van school of echtscheiding van de ouders hebben een reeks van veranderingen tot gevolg. Hoe kun je kinderen begeleiden om deze ervaringen te verwerken? In het spel van een kind leert hij het leven. In dat spel kan hij ook verwerken. Beelden en verbeelden, symbolen en rituelen zijn niet anders als het kinderspel. In deze training gaat Clara Velema met de deelnemers aan de slag om ze te oefenen in dit spel, vanuit een eigen levenservaring. Door te kijken naar het werk van kinderen, door zelf te tekenen en te spelen, door te balanceren tussen het kind en de volwassene in onszelf en de kinderen waar we mee werken.
Aan de orde komen:
o Wat is verwerken eigenlijk?
o Signalen dat de verwerking stokt
o De taal van het kind
o De 4 rouwtaken en de verwerkingscurve -
wat je te doen staat in een verwerkingsproces
o Rituelen: het zo concreet mogelijk maken van een ongrijpbaar proces
o De helende werking van symboliseren
o Oefeningen en werkvormen met ritueel en beeldend werk, toegepast op het eigen leven en dat van kinderen

Opstellen, je eigen plek in gezin en/of werk kennen
Voor professionals die met kinderen werken is het noodzakelijk hun eigen plaats te kennen in de eigen familie en de thema´s die ten grondslag liggen aan het systeem. Dan kunnen ze met vrije blik kijken naar andere systemen en behulpzaam zijn. (Niet-opstellers stellen hun eigen familie op, opstellers hebben de ruimte een supervisieopstelling te doen)
Ook komen de grondprincipes van het sytemisch fenomenologische werk aan de orde. Via oefeningen en uitproberen van de principes worden ze toegepast en voor de eigen beroepspraktijk ervaarbaar.
Aan de orde komen:
o De methodiek Familieopstellingen in een notendop in theorie en praktijk
o Werken met een vragenlijst en genogram

Systemisch werken met kinderen en jongeren
'Ongewoon' gedrag van kinderen en jongeren, psychische problemen, eetstoornissen maken zichtbaar dat kinderen uit balans zijn. Vaak zijn kinderen gebonden aan een werkzaam familielot. Zij zijn altijd de laatste schakel in de ketting van de generaties. De ervaringen van vorige generaties werken door in ons huidige systeem, geluk en ongeluk. Ziekte, zelfmoord, depressie maar ook problemen in relatie, huwelijk of familie kunnen gevolgen zijn van het familiesystem. Juist kinderen hebben onbewust de neiging om "in te springen" als zij zien, dat hun ouders in gevaar zijn, ook als ze daarmee riskeren de prijs van eigen ongeluk of falen te moeten betalen. Het komt ook voor, dat zij het nare of het zware van hun ouders herhalen, ook dat maakt deel uit van het diep gewortelde gevoel tot het systeem te behoren.
Tijdens deze workshop komen 2 tot 3 gezinnen om een opstelling te doen. De deelnemers zijn representant tijdens de opstellingen.
Aan de hand van deze praktijkervaringen wordt ingegaan op familiedynamieken:
o De systemische overdracht
o De positie van het kind tov. de ouders en de systemische ordening waarbinnen het kind zich het best kan
ontwikkelen
o Het opstellen met kinderen erbij in de opstelling,
hoe dat werkt en welke specifieke aandacht nodig is

Traumawerk vanuit systemisch perspectief
In de huidige samenleving worden we steeds meer geconfronteerd met getraumatiseerde kinderen. Ze zijn door nare gebeurtenissen in schrik gevangen en daardoor blokkeert de gewone ontwikkeling. Het trauma ligt allereerst in het lichaam opgeslagen en vervolgens blokkeert het ook de psyche. Ook hier kan de systemische invalshoek hulp bieden, maar ook kan het helpen het wezen van het trauma te doorzien en opvallende symptomen te onderscheiden om een passende oplossing te vinden die de verstarring kan lostrekken.
Aan de orde komen:
o De verschillende vormen en uitwerkingen van trauma
o Het onderscheid tussen rouw en trauma
o Het werken met getraumatiseerde kinderen en jongeren
o Verschillende specifieke trauma-methodieken in theorie en praktijk als: EMDR, SE (Somatic Experiencing),
beeldend werk vanuit de psychosynthese

Vooropleiding en werk
HBO- opleiding in een van de mens-, sociale, of pedagogische wetenschappen en werken met kinderen en of gezinnen in onderwijs of hulpverlening.

Verloop en afronding
Na elk blok wordt verwacht dat de leerstof wordt geoefend in de eigen werkpraktijk (begroot op 8 uur per blok). Vragen die ontstaan kunnen in het volgende blok gesteld worden en worden gebruikt als supervisie materiaal.
Ook is er aandacht en ruimte voor de eigen ontwikkeling die door de opleiding op gang komt. Tijdens de opleiding is een opstelling over het eigen familiesysteem verplicht onderdeel. Bij ervaring met deze werkwijze kan dit vervangen worden door een supervisieopstelling.
De opleiding wordt afgerond met het maken van een presentatie (begroot op 35 uur). De vorm is vrij. In de opleiding wordt met een grote variëteit aan werkvormen gewerkt. Hieruit kan gekozen worden om duidelijk te maken wat het doorgemaakte proces jou als deelnemer gebracht heeft in eigen werkpraktijk en ontwikkeling. Hierin wordt een actuele casus verwerkt.

Methodieken
o Systemisch fenomenologisch en opstellingswerk
o Werken via het lichaam vanuit de psychomotoriek, sensorische integratie
o Werken via de verbeelding en de innerlijke beelden vanuit de psychosynthese, toegepast in beeldende
technieken
o Aanvullende traumamethodieken
o De methodieken en thema's worden zowel theoretisch behandeld als aan den lijve ervaren en ook de eigen
kinderontwikkeling wordt verkend en uitgediept.

literatuur
Ingrid Dijkstra:
1. Kind en Familielot - Het gedrag van kinderen begrijpen vanuit systemisch perspektief -
Uitgeverij Het Noorderlicht, Groningen
2. Familieopstellingen met kinderen en jongeren
Uitgeverij Ankh-Hermes bv Deventer
Bert Hellinger: de verborgen dynamiek van familiebanden
Franz Rupert: De verborgen boodschap van psychische stoornissen
Peter Levine: De tijger ontwaakt
Judith Herman: Trauma en herstel
Roger Rundquist: omgaan met verlies

Ingrid Dykstra (1958) is systemisch gezins-en familietherapeut en is van huis uit psychomotorisch therapeut. Zij werkt in Hamburg voor een Instituut voor advies, therapie en ondersteuning van ouders en kinderen. Het Instituut werkt samen met jeugdzorg, kinderbescherming en rechtbanken, die gezinszaken behandelen. Daarnaast heeft zij een eigen praktijk. (www.Ingrid-dykstra.de ) Zij heeft verschillende publicaties op dit terrein op haar naam staan.
Twee boeken zijn in het Nederlands verschenen:
1. Kind en Familielot - Het gedrag van kinderen begrijpen vanuit systemisch perspektief -
Uitgeverij Het Noorderlicht, Groningen
2. Familieopstellingen met kinderen en jongeren,
Uitgeverij Ankh-Hermes bv Deventer

Clara Velema (1960) is beeldend therapeut, gespecialiseerd in rouw- en traumaverwerking met kinderen, volwassenen en gezinnen. Haar therapeutische basis ligt in het systemisch werk en familieopstellingen. In de loop der jaren heeft zij een eigen methode ontwikkeld, die uitgaat van doen en ervaren. Rituelen hebben een centrale rol. Deze helpen om vaak ongrijpbare ervaringen zo concreet mogelijk te maken. Spel, tekenen, schilderen, klei, textiele vormen, beweging, schrijven, oefeningen, zijn manieren om in contact te komen met herinneringen en ervaringen die in ieder mens aanwezig zijn. Ook kunnen mogelijke blokkades die verwerken in de weg staan zichtbaar worden. Ze spreken een directe taal, die directe aanknopingspunten geeft tot handelen en rituelen.

[meer informatie Kinderen Uit Balans]

[meer informatie over Opstellingen]

Deze training is geaccrediteerd door het NVPA (www.NVPA.org) en het keurmerk SKB
met 25 studiepunten

[terug naar agenda....]

© 2009 - Rituelenwerkplaats - Huizumerlaan 42 - 8934 BH Leeuwarden - Tel. 058 2802587
Email: info@rituelenwerkplaats.nl - Website Rituelenwerkplaats [update: 2-09-'09]